Ratujemy dinozaury



Ratujemy Opolskie Dinozaury

 

Dorota Konietzko-MeierAleksandra Raróg

 

W dniach od 07.03.08 do 18.03.08, opolscy studenci (i nie tylko - lista poniżej) przeprowadzili konserwację unikalnej ekspozycji skamieniałych kości płazów i gadów, znajdującej się w Pawilonie Paleontologicznym w Krasiejowie. Nad sprawnym przebiegiem prac czuwali pracownicy Zakładu Paleobiologii pod przewodnictwem profesora Adama Bodziocha, jednak główną siłą napędową i dobrym duchem całej akcji była Pani doktor Elena Yazykova. Organizacją przedsięwzięcia zajęła się Sekcja Naukowo-Dydaktyczna Samorządu Studenckiego Uniwersytetu Opolskiego, głównie Ola Raróg, której pomagała Dagmara Norek. Na wieść o potrzebie studenckiej pomocy, dziewczyny natychmiast rozesłały wici po całej Uczelni, stworzyły „biuro rekrutacji” ochotników i opracowały szczegółowy harmonogram prac. Ilość chętnych była tak duża, że nie wszyscy zmieścili się na liście uczestników. Przepraszamy więc wszystkich tych, którzy zgłosili się do pracy, a dla których zabrakło już zajęcia, i jednocześnie zapraszamy do udziału w letnim obozie wykopaliskowym oraz wszelkich innych pracach - zarówno przy ekspozycji, jaki i zebranej kolekcji - które już zaczynamy organizować.

Przeprowadzenie akcji było możliwe też dzięki wsparciu Stowarzyszenia Dinopark, które zakupiło kleje i żywiło studentów. Ponadto, w nagrodę dla „ratowników”, Zarząd Dinoparku ufundował wycieczkę do Muzeum Ewolucji w Warszawie, na unikalną wystawę zagadkowych skamieniałości sprzed miliarda (!) lat, za co serdecznie dziękujemy.

 

Dlaczego taka akcja była potrzebna i zapewne będzie potrzebna w przyszłości?

            Wszystkiemu winien jest grunt, w którym zdeponowane są kości. Musimy pamiętać, że ekspozycja w Krasiejowie to nie jest standartowe muzeum, z gablotami i szybami. Owszem, szyby tam są, ale na podłodze – chodzimy po nich podziwiając kości zdeponowane w triasowym ile. Ideą tego muzeum było bowiem pokazanie skamieniałości „in situ”, czyli w warunkach naturalnych. Zwiedzający widzą kości ułożone dokładnie tak, jak zostały one pogrzebane 225 milionów lat temu. Kości są zintegrowane z otaczającym je podłożem, więc wszelkie czynniki naruszające jego ciągłość potencjalnie zagrażają również kościom. Głównym niebezpieczeństwem są zmiany wilgotności - ił nasiąkając wodą pęcznieje, a wysychając kurczy się, co wywołuje niebezpieczne naprężenia. Nie wiemy póki co, czy ich wielkość jest w stanie uszkodzić kości (badania w toku), jednak na wszelki wypadek dobrze jest je wzmacniać poprzez nasączanie silnie wiążącym klejem. Ponadto, ta ekspozycja ciągle żyje. Wciąż jeszcze niektóre części wystawy kostnej czekają na odsłonięcie. Zapraszamy więc do współpracy wszystkich, którzy chcieliby być pierwszymi na świecie ludźmi dotykającymi szczątków zwierząt spoczywających pod ziemią przez 225 milionów (!!!) lat (szczegóły na stronie www.paleo.uni.opole.pl). Chętni mogą się zapisywać u prof. A. Bodziocha (abodzioch@uni.opole.pl), dr E. Jagt-Yazykovej (eyazykova@uni.opole.pl), oraz mgr D. Konietzko-Meier (dorotam@uni.opole.pl).

 

Co tak naprawdę ratowali studenci?

W informacjach różnego rodzaju traktujących o Krasiejowie, często spotykamy hasło „krasiejowskie dinozaury”. Dzieje się tak zapewne ze względu na chwytliwość samego słowa dinozaur, bo tak naprawdę - w Krasiejowie żył tylko jeden gatunek prymitywnego pradinozaura. Silezaurus opolensis – bo o nim mowa - był niewielkim zwierzęciem osiągającym 1,5 metra wysokości. Jego miednica ma cechy znane tylko u bardzo pierwotnych dinozaurów, natomiast budowa kręgów szyjnych jest znacznie bardziej zaawansowana. Szczególną cechą gatunku z Krasiejowa jest wydatny, ostry dziób na wierzchołku żuchwy, wskazujący na roślinożerność. Mozaikowy zestaw cech anatomicznych ustawia ten gatunek pośrodku pierwszych rozgałęzień drzewa rodowego dinozaurów.

Tymczasem, trias to okres rozkwitu największych w historii Ziemi płazów, zwanych meandrowcami lub labiryntodontami (nazwa pochodzi od charakterystycznie zbudowanych zębów, z licznymi, pionowymi wgłębieniami na powierzchni, dającymi w przekroju poprzecznym obraz przypominający labirynt). Płazy te, osiągające 5-10 m długości, są prawie nieznane większości ludzi, chociaż to one rządziły światem przed dinozaurami. To ich właśnie szkielety, występujące w unikalnym nagromadzeniu, możemy podziwiać w Pawilonie Paleontologicznym w Krasiejowie.

 

Co mówią uczestnicy akcji?

Główną ideą programu było „ratowanie tego, co już raz umarło ponad 200 milionów lat temu” – mówi Ola Raróg. Jako przedstawiciele samorządu UO nawoływaliśmy studentów do rozbudzenia w sobie chęci pomocy do zaopiekowania się tym, co jest chlubą naszej opolskiej ziemi. Ku naszemu zdziwieniu od razu terminy zaczęły się zapełniać J. Akcja skierowana była nie tylko do studentów kierunków biologicznych, lecz do całej społeczności studenckiej uniwersytetu, by każdy miał okazje spróbować czegoś, na co prawdopodobnie w przyszłości może już nie mieć więcej okazji. Część osób z tego skorzystała, za co jesteśmy niezmiernie wdzięczni J. O naszej akcji było słychać nie tylko na naszej uczelni, co nas bardzo ucieszyło! Zrozumieliśmy, ze mamy niepowtarzalną okazję zrobić cos, czego zazdroszczą nam inne uczelnie. Do tej pory dostajemy zapytania czy osoby spoza uniwersytetu mogą zapisywać się na wyjazdy, by choć na parę dni znów poczuć się prawdziwymi paleontologami.

Po wszystkich wyjazdach studentów, zapytałam większą część z nich, jakie są ich odczucia i efekty ich pracy. Byłam zaskoczona, że wszyscy są zachwyceni i z pewnością zdecydowaliby się na kolejne takie wyjazdy! Czasami odbierałam takie wrażenie, ze niektórzy studenci, niezwiązanych z biologią kierunków, żałują troszkę, ze nie zdecydowali się inaczej, by mieć odrobinę więcej kontaktu z tego typu pracą J. Przykładem tego może być wspaniała wypowiedź Łukasza W. z kierunku edukacja techniczno-informatyczna:

- W Krasiejowie dla mnie to był inny świat, w życiu inaczej bym czegoś takiego nie doświadczył!! Np., sama myśl o tym, że to co właśnie wykopuję chodziło po ziemi tyle milionów lat temu, a ja widzę to jako pierwszy człowiek- to niesamowite uczucie!!

Większość oczywiście pojechała tam z ciekawości; zastanawiali się jak w ogóle wygląda w Krasiejowie, ponieważ nigdy tam wcześniej nie byli. To również nie rozczarowało nikogo! J Oszklony budynek, a w środku surowy kawałek, na którym widoczne są odkryte kości. I wszystko to czekało na odpowiednie zabiegi preparacyjne, które miały uchronić okazy przed zniszczeniem pod wpływem czynników fizycznych. Choć praca dla niektórych wydawała się tam ciężka i dość bolesna (całkowite wielogodzinne leżenie miednicą na metalowym podeście) to nikt nie zrezygnował i nie trzasnął drzwiami mówiąc „ NIGDY WIĘCEJ!! „. Całkowitego efektu dodawał dźwięk wiatru, który próbując przedrzeć się przez budynek oddawał klimat jęczących duchów J. Według wielu opinii powinno to zostać nagrane i mogłoby być puszczane zwiedzającym pawilonJ! Ci, którzy zostawali tam na kilka dni mogli dodatkowo odpocząć od większego miasta i cieszyć się warunkami prawdziwej natury, z dala od tłumu ludzi i hałasu codzienności. Wieczorami studenci organizowali sobie czas przy robieniu grilla, na które zapraszani byli również opiekunowie. Każdy z ochotników uczestniczących w akcji zadowolony był przede wszystkim z podejścia opiekunów, którzy podchodzili do tego bardzo na luzie J.  Nikt nie miał żadnych pretensji, jeśli ktoś zbyt często pytał, byli zawsze w radosnym nastroju, co zachęcało resztę jeszcze bardziej do współpracy J

Każdy z nas czuł się wspaniale mogąc wykopać coś, czego nigdy wcześniej nie widział na własne oczy. To niezwykłe wydarzenie dla nas samych, móc poczuć się odkrywcami. Wszyscy z zapałem delikatnie odkopywali kości, zachwycali się budową oraz strukturą tych okazów J. Pracy towarzyszyła dobra zabawa oraz dobry humor J Wszyscy spełnili swoje zadanie i wyjechali stamtąd usatysfakcjonowani. Teraz marzeniem każdego uczestnika jest to, aby nasz Dinopark stał się prawdziwym wydarzeniem dla wszystkich zwiedzających. Żeby cały ten teren został mądrze wykorzystany i by służył dalszym odkryciom J

 

LISTA UCZESTNIKÓW

  1. Bartek Anna ( 3 biol dz )
  2. Brzostowski Jacek ( 4 biol, 2 inz. srod )
  3. Bujak Joanna ( 3 biol dz )
  4. Gabriel Hania ( 2 biol dz )
  5. Galiczak Dorota (3 biol dz)
  6. Gądek Kamil ( 2 biol dz )
  7. Gizder Ewelina ( 2 biol dz )
  8. Grela Dorota ( 4 biol z )
  9. Hoc Monika ( 3 biol dz )
  10. Jaworska Michalina ( 2 biol dz )
  11. Kopeć Radek ( 3 biol dz )
  12. Kosna Dominika ( 1 biol dz )
  13. Kowalski Rafał ( 1 biol z  UW )
  14. Kwiatek Kasia ( 1 biol dz )
  15. Maciąg Marlena ( 1 biol dz )
  16. Marek Ola (1 biol dz )
  17. Mateja Mateusz (1 rok zarzadzania PO)
  18. Mazurek Dawid (5 rok biologia z)
  19. Mientus Sandra (liceum)
  20. Moch Katarzyna (2 biol dz)
  21. Ociepa Małgorzata (4 rok biol dz)
  22. Olchowik Joanna ( 1 biol dz )
  23. Orzechowski Mariusz ( 2 ochrona srod. dz )
  24. Pęcka Gosia ( 3 biol dz )
  25. Pisarek Justyna ( 1 biol dz )
  26. Przewoźnik Marta ( 1 biol dz )
  27. Pudełek Natalia (2 biol dz)
  28. Raróg Szymon ( technikum )
  29. Raróg Tomasz ( technikum )
  30. Raróg Aleksandra ( 4 biol z ) ( 1 ETI )
  31. Stala Ania ( 1 biol dz )
  32. Strużyna Tomasz ( 4 biol z )
  33. Studziżba Adam ( 3 pedagogika resocj.)
  34. Szmigiel Kinga (3 biol dz)
  35. Więcewicz Anna ( 1 ETI )
  36. Wojtala Michał ( 2 informatyka z.)
  37. Woźniak Łukasz ( 1 ETI)

 

 



Zakład Paleobiologii
Katedra Biosystematyki
ul. Oleska 22
45-052 Opole
tel: o -77 401 60 10
email: paleontologia@uni.opole.pl


dol